صفحه اصلي             دريافت فايل                   آرشیــو اخبــــــار                          اخبار ــ موضوعات                صفحه شخصي                   برترين ها                 تماس با ما
منوی اصلی
bullet.png صفحه اصلي
bullet.png کلیات
petitrond.gif سیاسی خبری تحلیلی
petitrond.gif تصویرخانه زلال دات نت
petitrond.gif ارسال مطلب به زلال
petitrond.gif آرشیو مطالب
petitrond.gif تماس با مدیران
bullet.png موضوعات سایتShow/Hide content
petitrond.gif قرآن
petitrond.gif نهج البلاغه
petitrond.gif صحیفه سجادیه
petitrond.gif احادیث ناب
petitrond.gif آشنایی با پیامبر اسلام (ص)
petitrond.gif حضرت فاطمه زهرا(س)
petitrond.gif امام علی علیه السلام
petitrond.gif امام حسن مجتبی(ع)
petitrond.gif امام حسین(ع) و قیام عاشورا
petitrond.gif امام صادق علیه السلام
petitrond.gif امام رضا(ع)
petitrond.gif امام زمان عج الله تعالی فرجه
petitrond.gif عقیدتی اخلاقی
petitrond.gif امام خمینی (قدس سره)
petitrond.gif مقام معظم رهبری (مدظله)
petitrond.gif وصیت نامه شهدا
petitrond.gif خاطرات شهدا
petitrond.gif موضوعات روز
petitrond.gif یک زندگی زلال
petitrond.gif مقالات منتخب
petitrond.gif نرم افزارهای رایانه
petitrond.gif نرم افزارهای تلفن همراه
petitrond.gif معرفی سایت
petitrond.gif عکاسخانه
مطالب تصادفی
جستجو


پیغام کوتاه
ارشيو پيغام کوتاه   

 
زلال بر خط
نشریه دانشجویی صراط
ارتباط با مديران سايت
برای برقراری ارتباط نیاز به برنامه یاهومسنجر دارید

..........................

یمن
عضويت سريع
شناسه :
نام اصلي:
ايميل:
تايپ مجدد:
گذرواژه:
تايپ مجدد:
 
زلال همین نزدیکی ها
فرهنگی: شهادت امام صادق(علیه السلام)-چهل حدیث ناب و چند شعر نوحه
امام صادق علیه السلام

 السلام علیک

یا

 جعفر بن محمد

 

 ایها  الصادق

 

 یا ابن رسول الله



 

 

 

.....

 

 

 

 

 

 

چهل حدیث

قالَ الاِْمامُ الصّادِقٌ (علیه السلام) :

1- محاسبه روزانه نفس
«حَقٌّ عَلى کُلِّ مُسْلِم یَعْرِفُنا أَنْ یَعْرِضَ عَمَلَهُ فى کُلِّ یَوْم وَ لَیْلَة عَلى نَفْسِهِ فَیَکُونَ مُحاسِبَ نَفْسِهِ، فَإِنْ رَأى حَسَنَةً اسْتَزادَ مِنها، وَ إِنْ رَأى سَیِّـئَـةً اسْتَغْفَرَ مِنْها لِئَلاّ یَخْزى یَوْمَ الْقِیمَةِ.»:
بر هر مسلمانى که ما را بشناسد سزاوار است که در هر شبانه روز عملش را بر خود عرضه دارد و خود حسابگر خویش باشد، اگر حسنه دید بر آن بیفزاید، و اگر گناه دید از آن آمرزش خواهد تا این که روز قیامت رسوا نشود.
2- استقامت
«لَوْ أَنَّ شیعَتَنا اسْتَقامُوا لَصافَحَتْهُمُ الْمَلائِکَةُ وَلاََظَلَّهُمُ الْغَمامُ وَ لاََشْرَقُوا نَهارًا وَ لاََکَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَ لَما سَأَلُوا اللّهَ شَیْئًا إِلاّ أَعْطاهُمْ.»:
اگر شیعیان ما استقامت مى ورزیدند، هر آینه فرشتگان با آنها دست مى دادند و ابر بر آنها سایه مىانداخت و در روز مىدرخشیدند و از فراسر و زیر پاى خود روزى مى خوردند و چیزى از خدا نمى خواستند، مگر این که به آنها مى داد.
3-مفاسدِ نیرنگ و حسادت
«مَنْ غَشَّ أَخاهُ وَ حَقَّرَهُ وَ ناواهُ جَعَلَ اللّهُ النّارَ مَأْواهُ. وَ مَنْ حَسَدَ مُؤْمِنًا إِنْماثَ الاْیمانُ فى قَلْبِهِ کَما یَنْماثُ الْمِلْحُ.»:
هر که با برادرش نیرنگ ورزد و او را کوچک شمارد و با او درافتد، خداوند آتش را جایگاهش گرداند، و هر که بر مؤمنى حسد برد، ایمان در دلش آب شود، چنان که نمک در آب حلّ شود.
4- پارسایى، کوشش و کمک به مؤمنان
«لاتَذْهَبَنَّ بِکُمُ الْمَذاهِبُ فَوَ اللّهِ لا تُنالُ وِلایَتُنا إِلاّ بِالْوَرَعِ وَ الاِْجْتِهادِ فِى الدُّنْیا وَ مُواساةِ الاِْخْوانِ فِى اللّهِ، وَ لَیْسَ مِنْ شیعَتِنا مَنْ یَظْلِمُ النّاسَ.»:
مسلکها و مذهبها شما را نبرند، به خدا سوگند به ولایت ما نتوان رسید جز با پارسایى و کوشش در دنیا، و یارى دادن برادران براى خدا. و کسى که به مردم ستم کند، شیعه ما نیست.
5- نتیجه اعتماد به خدا
«مَنْ یَثِقْ بِاللّهِ یَکْفِهِ ما أَهَمَّهُ مِنْ أَمْرِ دُنْیاهُ وَ آخِرَتِهِ وَ یَحْفَظْ لَهُ ما غابَ عَنْهُ، وَ قَدْ عَجَزَ مَنْ لَمْ یُعِدَّ لِکُلِّ بَلاء صَبْرًا وَ لِکُلِّ نِعْمَة شُکْرًا وَ لِکُلِّ عُسْر یُسْرًا.»:
هر که به خدا اعتماد ورزد، خدا مهمِّ دنیا و آخرتش را کفایت کند و هر چه از او غایب است برایش حفظ کند.
درمانده و ناتوان است هر که براى هر بلا صبرى، و براى هر نعمت شکرى، و براى هر دشوارى آسانىاى ندارد.
6- دستورهاى اخلاق عملى
«صِلْ مَنْ قَطَعَکَ، وَأَعْطِ مَنْ حَرَمَکَ، وَ أَحْسِنْ إِلى مَنْ أَساءَ إِلَیْکَ وَ سَلِّمْ عَلى مَنْ سَبَّکَ. وَ أَنْصِفْ مَنْ خاصَمَکَ، وَ اعْفُ عَمَّنْ ظَلَمَکَ کَما أَنَّکَ تُحِبُّ أَنْ یُعْفى عَنْکَ، فَاعْتَبِرْ بِعَفْوِ اللّهِ عَنْکَ. أَلا تَرى أَنَّ شَمْسَهُ أَشْرَقَتْ عَلَى الاَْبْرارِ وَ الْفُجّارِ. وَ أَنَّ مَطَرَهُ یَنْزِلُ عَلَى الصّالِحینَ وَ الْخاطِئینَ.»:
با کسى که از تو بریده بپیوند، و به آن که از تو دریغ کرده بخشش کن، و با کسى که به تو بدى کرده نیکى کن. و به کسى که به تو دشنام داده سلام کن. و با کسى که به تو دشمنى ورزیده انصاف ورز. و کسى که تو را ستم ورزیده عفو کن، همچنان که دوست دارى که از تو گذشت شود. به عفو خدا از خودت عبرت گیر، آیا نبینى که آفتابش بر نیکان و بدان هر دو مىتابد و بارانش بر شایستگان و ناشایستگان مى بارد؟!
7- آهسته!
«وَ اخْفِضِ الصَّوْتَ، إِنَّ رَبَّکَ الَّذى یَعْلَمُ ما تُسِّرُونَ وَ ما تُعْلِنُونَ، قَدْ عَلِمَ ما تُریدُونَ قَبْلَ أَنْ تَسْأَلُوهُ.»:
صدایت را فرودآر، زیرا خدایى که نهان و آشکار را مى داند سؤال ناکرده مىداند که شما چه مى خواهید.
8- بهشت و جهنّم، خیر و شرّ واقعى
«أَلْخَیْرُ کُلُّهُ أَمامُکَ، وَ إِنَّ الشَّرَّ کُلَّهُ أَمامُکَ، وَ لَنْ تَرَى الْخَیْرَ وَ الشَّرَّ إِلاّ بَعْدَ الاْخِرَةِ، لاَِنَّ اللّهَ عز و جل جَعَلَ الْخَیْرَ کُلَّهُ فِى الْجَنَّةِ وَ الشَّرَّ کُلَّهُ فِى النّارِ، لاَِنَّهُما الْباقیانِ.»:
تمام خیر در برابر تو و تمام شرّ نیز در برابر توست. و خیر و شرّ را نبینى، مگر بعد از آخرت، زیرا که خداوند عزّوجلّ تمام خیر را در بهشت و تمام شرّ را در دوزخ قرار داده، زیرا که این دواند که باقىاند.
9- جلوه و چهره اسلام
«أَلاِْسْلامُ عُرْیانٌ فَلِباسُهُ الْحَیاءُ وَ زینَتُهُ الْوَقارُ وَ مُرُوءَتُهُ الْعَمَلُ الصّالِحُ وَ عِمادُهُ الْوَرَعُ وَ لِکُلِّ شَىْء أَساسٌ وَ أَساسُ الاِْسْلامِ حُبُّنا أَهْلَ الْبَیْتِ.»:
اسلام، برهنه است، لباسش حیا و زیورش وقار و جوانمردى اش عمل صالح و ستونش پارسایى مىباشد. و براى هر چیزى پایه اى است و پایه اسلام دوستى، ما اهل بیت است.
10- عمل براى آخرت
«إِعْمَلِ الْیَوْمَ فِى الدُّنْیا بِما تَرْجُوا بِهِ الْفَوْزَ فِى الاْخِرَةِ.»:
امروز در دنیا کارى کن که به وسیله آن امیدِ کامیابى در آخرت را دارى.
11- پاداش یارى دوستان اهل بیت
«لا یَبْقى أَحَدٌ مِمَّنْ أَعانَ مُؤْمِنًا مِنْ أَوْلِیائِنا بِکَلِمَة إِلاّ أَدْخَلَهُ اللّهُ الْجَنَّةَ بِغَیْرِ حِساب.»:
در روز قیامت کسى نماند که یک کلمه به مؤمنى از دوستان ما کمک کرده باشد، جز این که خداوند او را بى حساب به بهشت داخل گرداند.
12- پرهیز از ریا و جدال و دشمنى
«إِیّاکَ وَ الْمُراءَ فَإِنَّهُ یُحْبِطُ عَمَلَکَ وَ إِیّاکَ وَ الْجِدالَ فَإِنَّهُ یُوبِقُکَ وَ إِیّاکَ وَ کَثْرَةَ الْخُصُوماتِ فَإِنَّها تُبْعِدُکَ مِنَ اللّهِ.»:
از ریاکارى بپرهیز که عملت را از بین برد و از جدال بپرهیز که هلاکت گرداند. و از خصومت ها و دشمنى ها بپرهیز که تو را از خدا دور کند.
13- پاکیزگىِ روح، ابزار تشخیص مؤمن
«إِذا أَرادَ اللّهُ بِعَبْد خَیْرًا طَیَّبَ رُوحَهُ فَلا یَسْمَعُ مَعْرُوفًا إِلاّ عَرَفَهُ وَ لا مُنْکَرًا إِلاّ أَنـْکَرَهُ، ثُمَّ قَذَفَ اللّهُ فى قَلْبِهِ کَلِمَةً یَجْمَعُ بِها أَمْرَهُ.»:
چون خدا خیر بنده اى را خواهد روحش را پاک گرداند، به طورى که هیچ معروفى به گوشش نرسد، مگر آن که آن را بفهمد و هیچ منکرى را نشنود، جز آن که زشتش داند و سپس کلمه اى به دلش الهام کند که کارش را بدان فراهم آرد.
14- درخواست عافیت از خدا
«فَسْئَلُوا رَبَّکُمُ الْعافِیَةَ وَ عَلَیْکُمْ بِالدَّعَةِ وَ الْوَقارِ وَ السَّکینَةِ وَ الْحَیاءِ.»:
از پروردگارتان عافیت بخواهید و نرمش و وقار و آرامش حیا را حفظ کنید.
15- نفسِ دعا، عمل است
«أَکْثِرُوا مِنَ الدُّعاءِ، فَإِنَّ اللّهَ یُحِبُّ مِنْ عِبادِهِ الَّذینَ یَدْعُونَهُ، وَ قَدْ وَعَدَ عِبادَهُ الْمُؤْمِنینَ الاِْسْتِجابَةَ وَ اللّهُ مُصَیِّرٌ دُعاءَ الْمؤْمِنینَ یَوْمَ الْقِیمَةِ لَهُمْ عَمَلاً یَزیدُهُمْ بِهِ فِى الْجَنَّةِ.»:
زیاد دعا کنید، زیرا خداوند بندگان دعا کن خود را دوست دارد و به بندگان مؤمنش وعده اجابت داده است، وخداوند در روز قیامت دعاى مؤمنان را از کردارشان محسوب دارد و ثوابش را با بهشت فزاید.
16- دوستى بینوایان مسلمان
«وَ عَلَیْکُمْ بِحُبِّ الْمَساکینِ الْمُسْلِمینَ، فَإِنَّ مَنْ حَقَّرَهُمْ وَ تَکَبَّرَ عَلَیْهِمْ فَقَدْ زَلَّ عَنْ دینِ اللّهِ وَ اللّهُ لَهُ حاقِرٌ ماقِتٌ وَ قَدْ قالَ أَبُونا رَسُولُ اللّه(صلى الله علیه وآله وسلم) «أَمَرَنى رَبّى بِحُبِّ الْمَساکینِ المُسْلِمینَ مِنْهُمْ»»:
بر شما باد به دوستى مستمندانِ مسلمان، زیرا هر کس آنان را کوچک بدارد و بر آنها تکبّر ورزد، به راستى که از دین خدا لغزیده و خدا کوچک کننده و زبون کننده اوست. و پدر ما رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم)فرموده: «پروردگارم به من دستور داده است که مستمندانِ مسلمان را دوست بدارم.»
17- ریشه کفر
«إِیّاکُمْ أَنْ یَحْسُدَ بَعْضُکُمْ بَعْضًا فَإِنَّ الْکُفْرَ أَصْلُهُ الْحَسَدُ.»:
از حسدورزى به یکدیگر بپرهیزید، زیرا ریشه کفر، حسد است.
18- اعمال محبّت آور
«ثَلاثٌ تُورِثُ الَْمحَبَّةَ: أَلدَّیْنُ وَ التَّواضُعُ وَ الْبَذْلُ.»:
سه چیز است که محبّت آورد: قرض دادن و فروتنى و بخشش.
19- اعمال دشمنى آور
«ثَلاثَةٌ مَکْسَبَةٌ لِلْبَغْضاءِ: أَلنِّفاقُ وَ الظُّلْمُ وَ الْعُجْبُ.»:
سه چیز است که دشمنى مىآورد: دورویى، ستم و خودبینى.
20- نشانه هاى سه کس
«ثَلاثَةٌ لا تُعْرَفُ إِلاّ فى ثَلاثَةِ مَواطِنَ: لا یُعْرَفُ الْحَلیمُ إِلاّ عِنْدَ الْغَضَبِ وَ لاَ الشُّجاعُ إِلاّ عِنْدَ الْحَرْبِ، وَ لا أَخٌ إِلاّ عِنْدَ الْحاجَةِ.»:
سه کساند که شناخته نشوند جز در سه جا:بردبار شناخته نشود جز به هنگام خشم، و شجاع شناخته نشود جز به وقت نبرد، و برادر و دوست شناخته نشود جز به وقت نیاز.
21- نشانه هاى نفاق
«ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ فَهُوَ مُنافِقٌ وَ إِنْ صامَ وَ صَلّى: مَنْ إِذا حَدَّثَ کَذَبَ، وَ إِذا وَعَدَ أَخْلَفَ. وَ إِذَا ائْتُمِنَ خانَ.»:
سه چیز است در هر که باشد منافق است، اگر چه روزه بدارد و نماز بخواند: آن که چون سخن گوید دروغ گوید، و چون وعده کند خلاف ورزد و چون امینش دانند خیانت نماید.
22- به سه کس اعتماد نکن!
«لا تُشاوِرْ أَحْمَقَ، وَ لا تَسْتَعِنْ بِکَذّاب وَ لا تَثِقْ بِمَوَدَّةِ مُلُوک.»:
با احمق مشورت نکن، و از دروغگو یارى مجو، و به دوستى زمامداران اعتماد مکن.
23- نشانه هاى سرورى و بزرگى
«ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ کانَ سَیِّدًا: کَظْمُ الْغَیْظِ وَ الْعَفْوُ عَنِ الْمُسیىءِ وَالصِّلَةُ بِالنَّفْسِ وَ الْمالِ.»:
سه چیز است که در هر که باشد آقا و سرور است: خشم فرو خوردن، گذشت از بدکردار، کمک و صله رحم با جان و مال.
24- نشانه هاى بلاغت
«ثَلاثَةٌ فیهِنَّ الْبَلاغَةُ: أَلتَّقَرُّبُ مِنْ مَعْنَى الْبُغْیَةِ، وَ التَّبَعُّدُ مِنْ حَشْوِ الْکَلامِ، وَ الدَّلالَةُ بِالْقَلیلِ عَلَى الْکَثیرِ.»:
سه چیز است که در آن بلاغت و شیوایى است: معنى مقصود را رساندن، و از سخن بیهوده دورى جستن، و بالفظ کم، معنى بسیار را رساندن.
25- نجات در سه چیز است
«أَلنَّجاةُ فى ثَلاث: تُمْسِکُ عَلَیْکَ لِسانَکَ، وَ یَسَعُکَ بَیْتُکَ وَ تَنْدَمُ عَلى خَطیئَتِکَ.»:
نجات در سه چیز است. زبانت را نگهدارى و در خانه ات بمانى! و بر خطایت پشیمان شوى.
26- انس و صفا در سه چیز است
«أَلاُْنْسُ فى ثَلاث: فِى الزَّوْجَةِ الْمُوافِقَةِ وَ الْوَلَدِ الْبارِّ وَ الصَّدیقِ الْمُصافى.»:
انس در سه چیز است: زن موافق و فرزند نیکوکار و دوست خالص و با صفا.
27- نشانه هاى کرم و بزرگوارى
«ثَلاثَةٌ تَدُلُّ عَلى کَرَمِ الْمَرْءِ: حُسْنُ الْخُلْقِ، وَ کَظْمُ الْغَیْظِ وَ غَضُّ الطَّرْفِ.»:
سه چیز است که دلیل بزرگوارى شخص است : خوشخویى، فروبردن خشم، و فروهشتن چشم.
28- سه چیز، تباهى مىآورند
«ثَلاثَةٌ تُکَدِّرُ الْعَیْشَ: السُّلْطانُ الْجائِرُ، وَ الْجارُ السَّوْءُ وَ الْمَرْأَةُ الْبَذِیَّةُ.»:
سه کس زندگى را تیره کنند: زمامدار ستمگر، و همسایه بد، و زنِ بى شرم و بدزبان.
29- حقّ و ناحقّ
«مَنْ طَلَبَ ثَلاثَةً بِغَیْرِ حَقّ حُرِمَ ثَلاثَةً بِحَقٍّ: مَنْ طَلَبَ الدُّنْیا بِغَیْرِ حَقٍّ حُرِمَ الاْخِرَةَ بِحَقٍّ، وَ مَنْ طَلَبَ الرِّیاسَةَ بِغَیْرِ حَقٍّ حُرِمَ الطّاعَةَ لَهُ بِحَقٍّ وَ مَنْ طَلَبَ الْمالَ بِغَیْرِ حَقٍّ حُرِمَ بَقاءَهُ لَهُ بِحَقٍّ.»:
هر که سه چیز را به ناحقّ خواهد از سه چیز به حقّ محروم گردد:1ـ هر که دنیا را به ناحقّ خواهد از آخرتِ به حقّ محروم گردد،2ـ هر که به نا حقّ ریاست طلبد از طاعتِ به حقّ محروم گردد،3ـ هر که به ناحقّ مالى را طلبد از ماندگارى به حقّ آن محروم گردد.
30- پرهیز از سه چیز
«إِنْ یَسْلَمِ النّاسُ مِنْ ثَلاثَةِ أَشْیاءَ کانَتْ سَلامَةً شامِلَةً: لِسانِ السَّوْءِ وَ یَدِ السَّوْءِ وَ فِعْلِ السَّوْءِ.»:
اگر مردم از سه چیز در سلامت باشند، سلامت کامل خواهند داشت: زبان بد و دست بد و کاربد.
31- کمال احسان به سه چیز
«لا یَتِمُّ الْمَعْرُوفُ إِلاّ بِثَلاثِ خِصال: تَعْجیلُهُ وَ تَقْلیلُ کَثیرِهِ وَ تَرْکُ الاِْمْتِنانِ بِهِ.»:
احسان و نیکى کامل نباشد، مگر با سه خصلت: شتاب در آن، کم شمردن بسیار آن، و منّت ننهادن بر آن.
32- ایمان سودمند
«مَنْ لَمْ تَکُنْ فیهِ ثَلاثُ خِصال لَمْ یَنْفَعْهُ الاِْیمانُ: حِلْمٌ یَرُدُّ بِهِ جَهْلَ الْجاهِلِ، وَ وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ طَلَبِ الَْمحارِمِ وَ خُلْقٌ یُدارى بِهِ النّاسَ.»:
هر که سه خصلت در او نباشد، ایمان به او سودى نرساند:1ـ حلمى که با آن، نادانىِ نادان را برطرف کند،2ـ پارسایىاى که از طلبِ حرام بازش دارد،3ـ و اخلاقى که به وسیله آن با مردم مدارا کند.
33- درباره دانش
«أُطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ تَزَیَّنُوا مَعَهُ بِالْحِلْمِ وَ الْوَقارِ وَ تَواضَعُوا لِمَنْ تُعَلِّمُونَهُ الْعِلْمَ وَ تَواضَعُوا لِمَنْ طَلَبْتُمْ مِنْهُ الْعِلْمَ، وَ لا تَکُونُوا عُلَماءَ جَبّارینَ فَیَذْهَبَ باطِلُکُمْ بِحَقِّکُمْ.»:
دانش بیاموزید و با آن خود را به بردبارى و سنگینى بیارایید و با دانش آموزان خود فروتن باشید، و در برابر استاد خویش تواضع کنید، و از عالمان متکبّر و مستبدّ نباشید، که رفتار ناحقّتان حقّ شما را از بین بَرَد.
34- اعتماد بر حسب شناخت
«إِذا کانَ الزَّمانُ زَمانَ جَوْر وَ أَهْلُهُ أَهْلَ غَدْر فَالطُّمَأْنینَةُ إِلى کُلِّ أَحَد عَجْزٌ.»:
هر گاه زمان، زمانِ جور و ستم باشد و اهل زمانه اهل غدر و نیرنگ، اعتماد و دلبستگى به هر کسى عجز و درماندگى است.
35- نتیجه تمایل به دنیا و اعراض از آن
«أَلرَّغْبَةُ فِى الدُّنْیا تُورِثُ الْغَمَّ وَ الْحُزْنَ وَ الزُّهُدُ فِى الدُّنْیا راحَةُ الْقَلْبِ وَ الْبَدَنِ.»:
رغبت و تمایل به دنیا مایه غم و اندوه، و زهد و بى میلى به دنیا سبب راحتى قلب و بدن است.
36- صفات آمر به معروف و ناهى از منکر
« إِنَّما یَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهى عَنِ المُنْکَرِ مَنْ کانَتْ فیهِ ثَلاثُ خِصال:1ـ عالِمٌ بِما یَأْمُرُ، عالِمٌ بِما یَنْهى.2ـ عادِلٌ فیما یَأْمُرُ، عادِلٌ فیما یَنْهى.3ـ رفیقٌ بِما یَأْمُرُ، رَفیقٌ بِما یَنْهى. کسى امر به معروف و نهى از منکر مى کند که در او سه ویژگى باشد:1ـ به آنچه امر کند دانا باشد و بدانچه نیز نهى کند دانا باشد،2ـ در آنچه امر کند عادل باشد و در آنچه نیز نهى کند عادل باشد،3ـ به آنچه امر کند با نرمش امر کند و بدانچه نیز نهى کند با نرمش نهى کند.
37- زمامدار ستمگر
«مَنْ تَعَرَّضَ لِسُلْطان جائِر فَأَصابَتْهُ مِنْهُ بَلِیَّةٌ لَمْ یُوجَرْ عَلَیْها وَ لَمْ یُرْزَقِ الصَّبْرَ عَلَیْها.»:
هر که از زمامدار ستمگر، طالب فضل و احسانى شود، از او بلایى بیند که، بر آن پاداش نیابد و صبر بر آن، روزى او نشود.
38- بهترین هدیه
«أَحَبُّ إِخْوانى إِلَىَّ مَنْ أَهْدى إِلَىَّ عُیُوبى.»:
محبوبترین برادرانم نزد من، کسى است که عیبهایم را به من اهدا کند.
39- برترى جوى گمراه
«مَنْ دَعَا النّاسَ إِلى نَفْسِهِ وَ فیهِمْ مَنْ هُوَ أَعْلَمُ مِنْهُ فَهُوَ مُبْتَدِعٌ ضالٌّ.»:
هر که با وجود داناتر از خود، مردم را به اطاعت از خود دعوت کند بدعت گزار و گمراه است.
40- صله رحم و آثار آن
«إِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَ الْبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الْحِسابَ وَ یَعْصِمانِ مِنَ الذُّنُوبِ فَصِلُوا إِخْوانَکُمْ وَبِرُّوا إِخْوانَکُمْ وَ لَوْ بِحُسْنِ السَّلامِ وَ رَدِّ الْجَوابِ.»:
به راستى که صله رحم و نیکوکارى، حساب را آسان کند و از گناهان جلوگیرى نماید، پس با برادران خود صله رحم و نیکى کنید، گرچه به نیکو سلام دادن و جواب سلام باشد.

 

 

.................................................................

 

 

 

نوحه ها

 


« حجت حق»
حضرت صادق ز جفا کشته شد
شیعه بریز اشک غم از دیدگان
از دل غمدیده برآور فغان
سرور اقلیم ولا کشته شد
حضرت صادق ز جفا کشته شد
عالم و آدم به فغان زین عزا
جن و ملک نوحه کنان زین عزا
حجت حق سرور ما کشته شد
حضرت صادق ز جفا کشته شد
آه ز منصور لعین دغا
کشت و ز کین امام و مولاى ما
مظهر الطاف خدا کشته شد
حضرت صادق ز جفا کشته شد
لطف خدا در دو جهان یار ماست
چارده انوار مددکار ماست
نجل پیمبر ز جفا کشته شد
حضرت صادق ز جفا کشته شد
شیعه از این غم به نوا سر به سر
در این عزا به ناله و دیده‏ تر
وارث شاه اولیا کشته شد
حضرت صادق ز جفا کشته شد
*** 1189 ن 050 عباس جوادی ،  004 - 239 ، شاعر: آذر ***


« جان پیغمبر »
پر کشم سوى زهرا، راحت گردم از غم‏ها
با جام زهر دشمن، حاجتم گشته روا
دلتنگم اى مدینه، خسته از جور و کینه
مى‏سوزم از غم یار، شعله دارم به سینه
مادر اى جانانه ‏ام، بى تو در غمخانه‏ ام
همچو تو دشمنم زد، آتشى بر خانه‏ ام
وارث حیدرم من، جان پیغمبرم من
از همه اهل عالم بنگر غریب ترم من
مظلومم و غریبم، داغت برده شکیبم
سوى بالینم بیا، اى که هستى طبیبم
همه دارو ندارم، به دل عشق تو دارم
یک دم کنارم نشین، تا به تو جان سپارم
*** 1190 ن 050 ، (سبک : اول مظلوم ) (هستم غریب و تنها) ***

 

« امیر مکتب »  
ساقى صدق و صفا، کشته ‏ى زهر جفا
فداى تو شوم اى، جلوه‏ ى نور خدا
ناله کنم ز غمت، گوشه‏ ى دل حرمت
اى همه جود و سخا، دست من و کرمت
من که گداى توام، مست ولاى توام
اگر اجازه دهى، به خاک پاى توام
دارو ندار منى، همه قرار منى
به وقت بى کسى‏ام،چاره‏ ى کار منى
گل مدینه تویى، قرار سینه تویى
کشته ‏ى جرعه ‏ى زهر، به جور و کینه تویى
عزیز فاطمه‏ اى، نور دل همه ‏اى
به غربت و غم ما، تویى که خاتمه ‏اى
رئیس مذهب ما، امیر مکتب ما
نام تو اى گل من، همیشه بر لب ما

*** 119 ن 050 - عباس جوادی ، سبک : صاقی صدق و صفا عزیز فاطمه وای (4)***


« طعم سوختن»  
کوچه‏ هاى مدینه دوباره یه غریب دیده
یکى رو پاى برهنه روى خاکا کشیده
دوباره عمامه از سر یه مظلوم افتاده
کوچه این منظره رویه بار دیگه هم دیده
غریبونه یکى رو از توى خونه مى‏برند
وقتى که مى‏برندش صداى ناله شنیده
دوباره غوغا شده تو کوچه ‏ى بنى هاشم
نمى‏دونم چه کسى به دنبالش مى‏دویده
تو همه عالم و آدم انگارى فقط خدا
غریبى رو بر اهل این کوچه آفریده
شبونه سجاده رو هم از زیر پایش کشیدن
اینقدر غریبى رو کسى تو دنیا ندیده
یه بار دیگه به آشیونه‏اى آتیش زدن
طعم سوختن و دوباره در خونه چشیده
کجاست اون خونه‏اى که مردم شهر سوزوندنش
کجاست اون بانوى غم دیده و قامت خمیده
کجاست اون در شکسته کجاست اون چادر و خاک
کجاست اون کودکى که بعد کوچه نخندیده
صداى ناله میاد یکى میگه واى مادرم
زیر دست و پا یه گل به خاک و خونهاتپیده
هر کى تو مدینه جون بده با غربت و غم
مى‏بینه یه قد کمون لحظه‏ ى آخر رسیده
خاک غربت بقیع داره شهادت میده باز
یه غریب دیگه تا به آسمون پر کشیده

*** 1192 ن 050، سبک : مزنیدم داغ دارم  جان دهم ، یا سوز سینه (2) من غریبم در مدینه **


«محفل ماتم»  
رود از دیده ‏ها گوهر
که شد کشته ششم رهبر
شده غرق عزا یک سر
ز داغش یثرب و بطحا
از این غم آه و واویلا
کلام الله ناطق را
ولى امر خالق را
ششم نور حقایق را
به زهر افکنده‏ اند از پا
از این غم آه واویلا
همان منصور نامنصور
به زهر آلوده کرد انگور
بدان خاموش کردآن‏نور
که مى‏گرید ز غم زهرا
از این غم آه واویلا
به جنت حضرت خاتم
نهاده محفل ماتم
ز داغش اشک غم هردم
روان گشته به دامان ها
از این غم آه واویلا
امام جعفر صادق
به حق بر پا به حق‏ناطق
شده زان شوم نالایق
شهید و رفت از این دنیا
از این غم آه واویلا
کمال و حکمت و عرفان
بطون دانش قرآن
به خاک آن چهره شد پنهان
دریغ آن سیرت و سیما
از این غم آه واویلا
*** 1193  ن  50 0  ، عباس جوادی ***


« زمزمه ‏ى قدسیان »  
غرق عزا از غمت، اهل دو دنیا شده
خون جگر از ماتمت، حضرت زهرا شده
بانگ غریبى تو، مى‏رسد از هر کران
طعمه‏ ى باد فنا، هستى دنیا شده
گشته عزادار تو، سلسله انبیاء
رخت عزا بر تن، حضرت طاها شده
جمله سیه پوش تو، حور و ملک سر به سر
نغمه ‏ى اهل جنان، ناله و غوغا شده
زمزمه‏ ى قدسیان، ضجه ‏ى هفت آسمان
شعله‏ ور از داغ تو، جنت اعلى شده
شهر مدینه هنوز، بر تو کند ناله ‏ها
یکسره در اشک و خون، دیده و دل‏ها شده
حلقه ‏ى ماتم زده، جمع خلایق همه
چون پسر فاطمه، کشته‏ ى اعدا شده
***  1194  ن 050، سبک: حله‏ام احرام خون ***


« دلبر فرزانه»     
در گوشه‏ ى هر خانه، محزون و غریبانه
بر شمع عزاى تو، دلها شده پروانه
هر دل شده در داغت، چون خیمه‏اى از ماتم
هر گوشه کسى گرید، تنها و غریبانه
در سینه غمى دارم، از غربت دلدارم
ماتم زده‏ ى یارم، قلبم شده غمخانه
باچاک گریبانم، نوحه ز غمت خوانم
سر گشته و نالانم، اى دلبر فرزانه
چون شیشه ‏ى عمر من، بشکسته به سنگ غم
باتیشه اندوهت، قلبم شده ویرانه
چون داغ عزایت را، باشمع دلم گفتم
مى‏سوزد و مى‏نالد، در کنج عزاخانه
یک کوچه پر از درد و یک خانه پر از آتش
بیرون شده نیمه شب، از خانه و کاشانه
اندوه مدینه را، جانا به که گویم من
کز غصه ‏ى جانسوزش سوزد دل دیوانه
من تربت پاکت را، بر دیده کشم هر دم
چون عطر بهشت است و بوى گل و ریحانه
کى گفته بود قبرت، بى شمع و چراغ اى گل
یک ماه کمان تابد، برخاک تو جانانه
خود مهر جهان تابى، در خاک عزا خفته
مهتاب شب افروزى، اى ماه حرمخانه
بانوى سیه پوشى، رو سوى بقیع آمد
بر قبر تو مى‏گرید، با اشک گهر دانه
مادر به برت نالد، باقد کمانى‏اش
ماتم زده جان دادى، با کینه بیگانه
مشتاق بقیعم من، راهم بده‏ اى جانا
تا که دهم از شوقش، جان بر سر شکرانه
*** 1195 ن 050 سبک: یاران چه غریبانه    ***


« قرآن ناطق »
 
قرآن ناطق کشته شد واى واى!
امام صادق کشته شد واى واى!
از جور منصور دغا واى واى
مدینه شد ماتم سرا واى واى
زهرا عزا بهر پسر گرفته
امام صادق را به بر گرفته
موسى بن جعفر در عزاست امشب
مدینه همچون کربلاست امشب
عباسیان کار یزید کردند
امام صادق را شهید کردند
از داغ صادق دل ما شکسته
زهر جفا بر جگرش نشسته
امام صادق قبله ‏گاه راز است
سفارش آخرش از نماز است
گناه آن مولا چه بود منصور
که زهر تو جانش ربود منصور
مدینه آن ودیعه را چه کردى
ششم امام شیعه را چه کردى
شکسته قلب فاطمه ز داغش
سلام ما به قبر بى چراغش
از زهر سوزان پیکرش بسوزد
خانه‏ ى او چون مادرش بسوزد
*** 1196  ن050 عباس جوادی ***


« پیکر مسموم »    
من غریبم مادرم
گشته مسموم پیکرم
بنشین در کنار نعش من
به یاد شهید بى کفن
یوسفى با کهنه پیرهن
واغریبا، واغریبا، واغریبا، زهرا زهرا (2)
رئیس مذهبم من
بنگر جان بر لبم من
خون جگر از زهرکینه‏ ام
مانده داغ تو به سینه‏ ام
کشته ‏ى زخم مدینه ‏ام
واغریبا، واغریبا، واغریبا، زهرا زهرا (2)
آیى هر دم به یادم
از غم تو جان دادم
مسموم زهر جفا هستم
غل بود بر گردن و دستم
همچو پهلوى تو بشکستم
واغریبا، واغریبا، واغریبا، زهرا زهرا (2)
 ***1197 ن 05( سبک: سیدى کن نگاهم)***


« عزاى آسمان »  
تا که دل بر غمت دادم، غریب من غریب من
شده رخت عزا بر تن، ز ماتم اى، غریب من غریب من
دل خونم چو یک شقایق
شده در نوحه چون خلایق
همه هستى به آه و ناله
ز غمت اى امام صادق
گل زهرا امام صادق (2) [(4)]
آسمان در عزاى تو، به اشک و آه، نوحه‏ گرت نوحه ‏گرت
شد مدینه براى تو، چو قتلگاه، چو مادرت، چو مادرت
بانویى با دو چشم خونبار
شکوه دارد به نزد دادار
در عزا و غریبى تو
فاطمه هم شده عزادار
گل زهرا امام صادق (2) [(4)]
تا ابد در دلم دارم، به یاد تو، باغ خزان، باغ خزان
که بنالد مادر تو، دوباره با، قد کمان، قدکمان
اى که از حق شدى تو محروم
همچو جدت غریب و مظلوم
آخرین امر تو نماز است
جان فداى آن لب مسموم
گل زهرا امام صادق (2) [(4)]
 ***  1198  ن 050، (سبک:تا که دل بر غمت دادم)***


« زهر کین »         
صادق آل رسول
میوه‏ ى قلب بتول
کشته شد در راه دین
یا امیرالمومنین
زهر کین زد شررش
شده پاره جگرش
از جفاى مشرکین
یا امیرالمومنین
بهر نشر عدل و داد
بى کسانه جان بداد
رهبر اهل یقین
یا امیرالمومنین
بسکه در تاب و تبم
جان رسیده بر لبم
خون شده قلب حزین
یا امیرالمومنین
جان من آمد به لب
روز من گردیده شب
از جفاى مشرکین
یا امیرالمومنین
کربلایى نوحه گر
خاک غم بنما به سر
زین مصیبت دل غمین
یا امیرالمومنین
*** 1199 ن 050 عباس جوادی ***


« زاده ‏ى زهرا »   
غرق به خون از غمت، جام شقایق
پرپر ز داغت شده هر گل عاشق
گردیده بر پا
ناله ‏ى زهرا
مسموم اعدا شده حضرت صادق( (2)
ناله کند در عزاى تو پیمبر
در غم تو نوحه خوان گردیده حیدر
عزیز زهرا
کشته ‏ى اعدا
گریه کن ماتمت جمع خلایق (2)
غرق به خون از غمت، جام شقایق
پرپر ز داغت شده هر گل عاشق
اى گل طاها
زاده ‏ى زهرا
رئیس مذهب تویى به امر خالق (2)
غرق به خون از غمت، جام شقایق
پرپر ز داغت شده هر گل عاشق

  *** 1200ن 05( سبک:غرق به خون)***


« یادگار مرتضى»  
اى مدینه بى قرارم،عازم دیدار یارم
وقت جان دادن به قلبم، جز غم دلبر ندارم
آتشى دارم به سینه، از نگارى بى قرینه
در دلم گردیده بر پا، از غریبى یک مدینه
امان امان اى دل (2) ((2))
یادگار مرتضایم، ساقى صدق و صفایم
من غریب بن غریبم، وارث کوى جفایم
دشمنم شعله برافروخت، آتشى زد خانه ‏ام سوخت
این جفاها را عدو از، ماجراى کوچه آموخت
امان امان اى دل (2) ((2))
کوچه‏ هاى شهر ماتم، غرق درد است و پر از غم
مى‏رسد گویا هنوز از، زیر خاکش ناله هر دم
قاتلم شد داغ جانان، از غم او مى‏دهم جان
پر گشایم سوى او که، در برم گردیده مهمان
امان امان اى دل (2) ((2))
***   1201  ن  050، (سبک:اى همه دارو ندارم)***


« فرمانده مذهب»
اندر مدینه، اى خدا محشر به پا شد
فرمانده مذهب، شهید اشقیا شد
رخت عزا بر قامت اهل ولا شد
از شیعیان بانگ اماما بر سما شد
روز عزا شد محشر به پا شد
شد کشته از زهر جفا امام صادق
آن حجت دین خدا قرآن ناطق
استاد دانشگاه این بحر حقایق
مسموم شد از زهر منصور دوانق
از این مصیبت بر سما شور و نوا شد
روز عزا شد محشر به پا شد
زهرا به جنت زین مصیبت دیده گریان
رخت عزا بر قامت ختم رسولان
شیر خدا ناله کند از جور عدوان
شد کشته صادق از براى نشر قرآن
از ماتمش ارض و سما ماتم سرا شد
روز عزا شد محشر به پا شد

 *** 1202  ن 050 ***
« صاحب مذهب »
صاحب مذهب تویى، اى ثمر فاطمه
نغمه‏ ى هر لب تویى، اى پسر فاطمه
معنى قرآن و دین، مظهر نور مبین
حال مرا هم ببین، اى ثمر فاطمه
ذاکر نام توام، عبد غلام توام
مست کلام توام، اى گهر فاطمه
در شب ظلمت شدى، نور درخشان راه
همچو ستاره تویى، در سحر فاطمه
غریب اهل کسا، یکسره میراث تو
شد ز غریبى تو، خون جگر فاطمه
شهر مدینه بود، شاهد مظلومى‏ات
کشته تو را دشمن خیره سر فاطمه
زهر جفا داده و خانه‏ ات آتش کشید
بهر تو گرید هنوز، چشم‏ تر فاطمه

*** 1203  ن 050، ( سبک: اى که مرا خوانده‏ اى) ***


 « یاد نینوا »  
من وارث همه، غم‏هاى عترتم
مانند فاطمه، در اوج غربتم
رئیس مذهبم، یا زهرا بر لبم ( دلخون زینبم) (2)
جد مظلوم حسین (4) یا  ( آه و واویلتا) (3)
من در مدینه و، در یاد نینوا
گردیده شعله ور، قلبم چو خیمه‏ ها
اشک آید از دوعین، گویم با شور و شین ( در زیر لب حسین ) (2)
جد مظلوم حسین (4) یا ( آه و واویلتا) (3)
گردیده قاتلم، در وادى بلا
اندوه مادر و غم‏هاى کربلا
با دیده‏ هاى‏تر، دلخون و خون جگر، ( شد موسم سفر) (2)
جد مظلوم حسین (4) یا  ( آه و واویلتا ) (3)
*** 1204  ن 050 ( سبک: اى روح پیکرم) ***

« قرآن ناطق » 
تو ذکر عشقى بر لب ما، تویى نواى هر شب ما
تویى رئیس مذهب ما روى به سوى فاطمه (2) (2)
به شوق روى فاطمه
دشمن پر ز کینه‏ ات
شعله زده به سینه ات (2)
بهشت من بقیع تو
قبله‏ ى من مدینه ‏ات
یا حضرت صادق مدد (2) (2)
[‌مزار پاکت، قبله‏ ى‏جان  
سرود نامت، ورد مستان
ز کینه‏ ها و جور دوران به غم نمودى زمزمه( (2) (2)]
تویى امام ما همه
( گل شقایق منى
قرآن ناطق منى (2) )
شفیع روز محشر و
امام صادق منى
[ یا حضرت صادق مدد (2) (2)]
*** 1205  ن 050، ( سبک: سخن بگو اى هم زبانم)***


« داغ جانسوز » 
دوباره در ماتم نشسته مکتب ما
از داغ جانسوز رئیس مذهب ما
امام صادق امام صادق
در دل ما محفل ماتم فزون است
دیده ما سینه ما لبریز خون است
از خون دل این آب و گل آلاله گون است
نشسته آه و حسرت و غم بر لب ما
بر غربت شیخ الائمه دیده گرید
بر آن تن از زهر و غم کاهیده گرید
با یاد قبرش این دل غمدیده گرید
باشد طواف قبر پاکش مطلب ما
وقتى شرر زد زهرکین بر پیکر او
آتش گرفت و سوخت از پا تا سر او
شد بسته با دست شهادت دفتر او
داغش بود هم مجلس روز و شب ما
یارب از آن مظلوم عدل آیین چه دیدید
کاین سان قباى ظلم بر قدش بریدند
سجاده را از زیر پاى او کشیدند
مسموم از کین شد رئیس مذهب ما
روز عزاى صادق آل رسول است
خون جگر جارى از چشمان بتول است
آه ملال از دل بکش مهدى ملول است
در ماتمش خیزد ز دلها یا رب ما
*** 1206 ن  050 ***
 

« کنج زندان»      
کشیده ‏ام پر سوى حبیب (منم غریب) (2)
غریب عالم شده نصیب (منم غریب) (2)
کنج زندان یوسف زهرا
مى‏دهد جان غریب و تنها
انا المظلوم
در غل و زنجیر دشمنم (خون به تنم) (2)
بمانده جایش بر بدنم (خون به تنم) (2)
مى‏چکد خون ز پیکر من
بشکسته بال و پر من
انا المظلوم
رفته ز جان و دلم قرار ( ز داغ یار) (2)
دهم به راهش دارو ندار ( ز داغ یار) (2)
شده پایان انتظارم
تا که مادر رسد کنارم
انا المظلوم
*** 1207 ن 50 0  ( سبک: اى همه نیروى لشگرم) ***

« تکرار غم »        
باز هم تاریخ غم تکرار شد
ظلم یثرب باز هم تکرار شد
باز هم یک خانه را آتش زدند
پیش بلبل لاله را آتش زدند
باز هم گلچین شقایق راشکست
حرمت قرآن ناطق را شکست
باز گلچین رمق از گلخانه برد
عندلیب عشق را از لانه برد
باز از بیداد قلبى خسته شد
باز دست رادمردى بسته شد
باز هم در پیش چشم کودکان
یک پدر با دست بسته شد روان
   *** 1209  ن050 ***


« قرآن ناطق » 
امشب امام هفتم تنها بگرید
منصور دون بخندد، زهرا بگرید
شد پاره قلب قرآن ناطق
امام صادق، امام صادق (2)
استاد کل هستى با جسم خسته
رفته از این جهان با، دلى شکسته
دردا که کشته منصور، مولاى ما را
فرزند زهرا و حجت خدا را
شد پاره قلب قرآن ناطق
امام صادق، امام صادق (2)
یارب من آرزوى مدینه دارم
شاید به خاک قبرش صورت گذارم
دوباره داغ شیعه، گردیده تازه
دارد نگاه حسرت، بر آن جنازه
شد پاره قلب قرآن ناطق
امام صادق امام صادق (2)
آخر ز زهر منصور، مولا فدا شد
اعضاى او چو قرآن، از هم جدا شد
تابوت او به دوش اهل مدینه
زهرا زند از این غم، بر سر و سینه
شد پاره قلب قرآن ناطق
امام صادق، امام صادق (2)
*** 1210 ن 050***


« گداى در به در »
دل من تنگه برا گردوغبار بقیعت
آرزو دارم بیام پشت دیوار بقیعت
دین من ولایتت، عشق من محبتت
همه هستیمو مى‏دم، براى زیارتت
تو خیالم همیشه مرغ دلم تو مدینه ست
چى مى‏شه یه بار منم بیام کنار بقیعت
تا که جون بدم برات، پیش قبر باصفات
یا که قربونى بشم، پیش پاى زائرات
مى‏دونم ‏نیمه‏ شبا یه ‏زائرخسته دارى
روى مادر مى‏شه ماه شب تار بقیعت
تو رو جون مادرت، نگا کن به نوکرت
یه نگاهى کن به این، گداى دربه درت

*** 1211 ن 050، سبک: ( دل من تنگه برات...) ***


« شمع سحر »  
( قرآن ناطقم
ساقى صادقم) (2)
( رو سوى فاطمه‏ ام
یا زهرا زمزمه ‏ام) (2)
واویلا واویلا(4)
(با زهر دشمنان
برلبم گشته جان) (2)
بشکسته بال و پرم
خون گشته چشم ترم
اى مادرم ماتم تو
مى‏آید در نظرم
واویلا واویلا(4)
( داغ کرببلا
مى‏سوزاند مرا )(2)
من که شمع سحرم
غمها باشد ثمرم
یاد اندوه حسین
مى‏سوزاند جگرم
واویلا واویلا(4)
( من نور دلهایم
محبوب طاهایم) (2)
من پور فاطمه‏ ام
با او در زمزمه‏ام
بر حیدر وارثم و
عشق و جان همه ‏ام
واویلا واویلا(4)
*** 1212  ن 050، سبک:( شیر این صحرایم ) و (با رمزیا...) ***

منبع: شبکه اطلاع رسانی جهان پیام

منتشر شده:زلال</FON

ارسال شده در مورخه : سه شنبه، 21 مهر ماه ، 1388 توسط yazahra

نام: [ کاربر جدید ]

موضوع:
 
نظر:


:) ;) |) :- :( :0 :# *) ^) +)) :} |(( @: (:) :? :**

کد امنيتي : mif51qim
تايپ کد امنيتي : [ بازگشت ]
لینکهای مرتبط
امتیاز دهی به مطلب
امتیاز متوسط : 0
تعداد آراء: 0

لطفا رای مورد نظرتان را در مورد این مطلب ارائه نمائید :

عالی
خیلی خوب
خوب
متوسط
بد

Content sharing
انتخاب ها